Mediation
Een conflict is vervelend en kan een goede verstandhouding en samenwerking in de weg staan. Of het nu gaat om een zakelijk conflict of een conflict tussen ouders of partners. Mediation is een duurzame vorm van conflictoplossing die steeds meer wordt toegepast in Nederland. Steeds meer ziet men het voordeel in van een oplossing die voor beide partijen als rechtvaardig voelt. Rechters verwijzen steeds vaker naar mediation en in geschillen met de overheid wordt meer gekozen voor mediation. Maar wat is mediation en waarom zou u daarvoor kiezen?
Wat is mediation? De basis van mediation is dat de partijen die een conflict met elkaar hebben, vrijwillig aan de mediation deelnemen. Zij moeten dus zelf tot een oplossing willen komen. Maar omdat ze zich vaak hebben ingegraven in hun (juridische) standpunten lukt het niet om die oplossing te bereiken. De mediator is een onafhankelijke professional die de conflictpartijen begeleidt om tot een oplossing te komen. De mediator past hierbij interventie- en communicatietechnieken toe, zodat een eventuele impasse kan worden doorbroken. Centraal staat het vermogen van de partijen om zelf tot de oplossing te komen, waarin de mediator slechts begeleidt. Dat is ook de kracht van mediation. Niet de mediator bedenkt de oplossing, maar de partijen zelf. In een omgeving waarin vertrouwelijkheid en geheimhouding zijn gewaarborgd, kunnen de partijen vrij praten zodat alle mogelijkheden worden benut om tot die oplossing te komen.
Aan de start van de mediation moet er een mediationovereenkomst worden getekend waarin de vertrouwelijkheid en geheimhouding met elkaar wordt afgesproken. Niet elk conflict leent zich voor mediation. Dat kan zijn omdat de partijen niet tot een oplossing willen komen en liever hun gelijk halen bij een rechter of arbiter. Mediation is vrijwillig, maar niet vrijblijvend. Er wordt een inspanningsverplichting van alle partijen verwacht. Als er uiteindelijk een oplossing wordt bereikt dan zullen de afspraken hierover in een (vaststellings)overeenkomst worden opgenomen die door beide partijen wordt getekend.
Een mediator is onderworpen aan bepaalde Gedragsregels. Dat is onder meer terug te vinden in de mediationovereenkomst en het reglement dat u ontvangt bij aanvang van de mediation.
Mediationovereenkomst
Bij aanvang van de mediation ondertekenen de deelnemers (partijen en de mediator) een mediationovereenkomst. In deze schriftelijke overeenkomst staan de belangrijkste voorwaarden waaronder de mediation zal plaatsvinden.
De mediationovereenkomst vormt de basis van iedere mediation. Het is een schriftelijke overeenkomst die aan het begin van de mediation wordt ondertekend door zowel de partijen als de mediator. Hierin staan de “spelregels” en afspraken waaronder de mediation plaats moet vinden. Denk hierbij aan de vrijwilligheid en de vertrouwelijkheid. Zonder deze voorwaarden kan er geen mediation plaatsvinden. Alleen onder deze omstandigheden kan namelijk het optimale resultaat worden bereikt en tot een houdbare oplossing worden gekomen. De belangrijkste afspraken in de mediation zijn:
Vrijwilligheid
De basis van mediation is dat alle deelnemers, zowel de conflictpartijen als de mediator, vrijwillig deelnemen aan de mediation. Dit zal ook altijd aan het begin van de mediation worden gevraagd. Als iemand zich gedwongen voelt dan zal de mediation weinig kans van slagen hebben. Er zal dan immers altijd een zekere terughoudendheid zijn om alles ter tafel te brengen en daarmee tot de kern van het conflict te kunnen komen. De vrijwilligheid brengt ook met zich mee dat iedere partij op elk moment kan stoppen. Ook de mediator kan daartoe besluiten. Daarbij is degene die wil stoppen niet verplicht aan te geven waarom.
Vertrouwelijkheid
Een tweede belangrijk onderwerp is vertrouwelijkheid. Tevoren wordt met elkaar afgesproken dat alles kan worden gezegd tijdens de mediation zonder dat een van de partijen daar later op wordt aangesproken. Uiteraard gelden wel normale omgangsnormen en is het niet de bedoeling dat de partijen elkaar uitschelden of op een andere manier onheus bejegenen. Deze vertrouwelijkheid moet ervoor zorgen dat er geen belemmeringen zijn voor de partijen om zich open op te stellen en in alle vrijheid te onderzoeken waar de mogelijke oplossing kan zitten. De vertrouwelijkheid is expliciet opgenomen in de mediationovereenkomst.
Geheimhouding
Alles wat wordt gezegd tijdens en onder de vlag van mediation, valt onder de afspraken van geheimhouding die de conflictpartijen voorafgaand maken. Niets van wat er tijdens de mediation wordt besproken, kan naar buiten worden gebracht. Als er eventuele juridische procedures lopen, worden deze tijdelijk gestaakt en kan geen der partijen een beroep doen op wat er tijdens de mediation wordt gezegd. Deze geheimhouding werkt ook door na afloop van de mediation. Een partij kan niet in een latere procedure alsnog gebruik maken van hetgeen in mediation is besproken. Dit kan anders zijn als de partijen daar zelf tijdens de mediation andere afspraken over maken.
Kosten
Wie de kosten van de mediation betaalt, wordt ook in de mediationovereenkomst opgenomen. Dat kunnen ook beide partijen zijn. Meestal duurt een mediationgesprek 1,5 tot twee uur. Het aantal gesprekken tot nodig is om tot een oplossing te komen ligt tussen de twee en vijf. Dit is natuurlijk ook afhankelijk van de complexiteit van het geschil.
Afsluiting
Een geslaagde mediation wordt afgesloten met een getekende (vaststellings)overeenkomst. Hierin staan de afspraken die door de partijen zijn gemaakt. Afspraken over de oplossing van het geschil maar ook vaak afspraken over hoe partijen verder gaan in de toekomst. Pas als deze overeenkomst getekend is, kunnen de partijen elkaar aan die afspraken houden.